Mantxako kanaleko ahotsak

2017-01-17 / oihaneder

Hitz Adina Mintzo hizkuntza gutxituak ezagutzeko zikloak Mantxako kanaleko guernseyera, Irlandako gaelera, erdialdeko Amerikako lenkera eta Asiako hego-ekialdeko hokkienera hizkuntzak hurbilduko dizkigu 2017an. Guernsey uharteko hizkuntzarekin dugu lehen hitzordua asteazken honetan, urtarrilak 18. Julia Sallabank adituak aurkeztuko du guernseyera 19:00etatik aurrera.

Guernseyera Mantxako uharteetako bat den Guernsey uhartean hitz egiten den hizkuntza normandiarra da. Irla hauek urteetan zehar mantendu dute Britainiar Koroarekiko autonomia eta hori ere arlo kulturalean nabaritu da: ez dira ez britainiarrak ez frantsesak, baina izan litezke. Gaur egun guernseyera ia ez da irakasten eskoletan eta 5.000 hiztunera ere ez omen da iristen, azken hamarkadan hizkuntzaren aldeko ekimenak abiatu diren arren.

julia-sallabank_webJulia Sallabank adituak aurkeztuko du hizkuntza. Julia Londresko SOAS Unibertsitateko irakaslea da, hango Hans Rausing Endangered Language Program-en baitan. Guernsey-koa zuen ama eta hortik sortu zitzaion gerora hizkuntza ikasi eta aztertzeko gogoa. Geroztik, guernseyeraren aldeko hamaika ekimenetan jardun da. Ikerlari bezala, hizkuntza biziberritzea eta hizkuntza plangintza eta politika ditu ikergai nagusi, bereziki ikuspegi soziolinguistiko batetik abiatuta. Hizkuntza biziberritzearen esparrua teorizatu gabe dagoela ebatzita, eremu hori ‘intelektualizatzen’ dihardu. Idazle oparoa da eta iaz “Cambridge Handbook of Endangered Languages” argitaratu zuen, Peter Austin adituarekin batera.

Hitzaldia ingelesez izango da eta euskararako aldi-bereko itzulpen zerbitzua egongo da. Saio honek Munduko Hizkuntza Ondarearen UNESCO Katedraren laguntza jaso du.

HAM_flyer BHitz Adina Mintzok munduko errealitate soziolinguistikoaren perspektiba zabaldu eta aberastea du helburu, munduko hizkuntza aniztasuna balorean jarriz eta ezagutaraziz. Zikloaren lehen ikasturtean, 2015/2016, galiziera, nawatera, galesera, asturiera, tamazightera, gaskoiera eta kurduera hizkuntzak aurkeztu ziren. 16/17 ikasturtean zazpi hizkuntza gutxitu landuko dira. Dagoeneko Ameriketako quichuera, kaqchikelera eta maya yucatekoa, katalana eta aragoiera aurkeztu dira (ikusi zikloaren bloga).

2017an guernseyeraz gain, Irlandako gaelera (Patrick Carlin Ipar Irlandako soziolinguista euskalduna), Erdialdeko Amerikako lenkera (Alan King hizkuntzalaria, itzultzailea eta euskalaria) eta Asiako hego-ekialdea hokkienera (Sim Tze Wei hizkuntza ekintzailea) hizkuntzak landuko dira.

Mantxako kanaleko ahotsak

/ oihaneder

El ciclo de lenguas minorizadas Hitz Adina Mintzo nos acercará en el 2017 el idiomas guerneseyés del canal de la Mancha, el gaélico de Irlanda, lenca de Centroamérica y el hokkien del sudeste Asiático. La primera cita es este miércoles, 18 de enero, con el idioma de la isla Guernsey. Nos acercaremos al guerneseyés a través de la experta Julia Sallabank a partir de las 19:00 de la tarde.

El guerneseyés es un idioma normando de la isla Guernsey del canal de la Mancha. Las islas del canal han mantenido a lo largo del los años su autonomía respecto a la Corona británica, situación que se refleja en el ámbito cultural: no son británicos/as ni franceses/as, aunque podrían serlo. Hoy en día el guerneseyés apenas se enseña en las escuelas y el número de hablantes no llega a los 5. 000.

julia-sallabank_webConoceremos la lengua de la mano de Julia Sallabank, profesora de la Universidad SOAS de Londres, concretamente del Hans Rausing Endangered Language Program. Su madre era oriunda de Guernsey y de allí surgió la motivación para aprender e investigar el idioma. Desde entonces, se ha embarcado en varias iniciativas a favor del guerneseyés. Como investigadora, analiza sobre todo la revitalización de idiomas y la política y planificación lingüística, especialmente desde la sociolingüística. Lleva años ‘intelectualizando’ el campo de la revitalización de idiomas, ya que estima que está sin teorizar. Es una prolífica escritora, y el pasado año publicó el “Cambridge Handbook of Endangered Languages” junto con el experto Peter Austin.

La presentación será en inglés y habrá servicio de traducción simultánea al euskera. Esta sesión ha recibido ayuda de la Cátedra UNESCO de Patrimonio Lingüístico Mundial.

HAM_flyer BHitz Adina Mintzo pretende ampliar y enriquecer la perspectiva de la realidad lingüística actual, acercando la diversidad lingüística mundial y poniéndola en valor. El curso pasado, 2015/2016 se presentaron el gallego, nawat, galés, asturiano, tamazight, gascón y kurdo. A lo largo del el curso 16/17 se presentarán siete lenguas minorizadas. Los idiomas protagonistas hasta la fecha han sido el quichua, kaqchikel y maya yucateco de América, el catalán y el aragonés (ver el blog del ciclo).

En el 2017 además del guerneseyés, se abordarán el gaélico de Irlanda (Patrick Carlin soziolingüista euskaldun de Irlanda del norte), el lenca de Centroamérica (Alan King lingüista, traductor y euskalari) y el hokkien del sudeste Asiático (Sim Tze Wei activista a favor de las leguas).