Lenkera, gaelera, aragoiera… Hitz Adina Mintzo bueltan

2016-09-16 / oihaneder

Hitz Adina Mintzo hizkuntza gutxituak ezagutzeko zikloaren bigarren ikasturtean Irlandako gaelera, erdialdeko Amerikako lenkera eta aragoiera hizkuntzak landuko dira, besteak beste. Ikasturteko egitarau osoa irailaren 21ean aurkeztuko da, Arabako Campusean eguerdian eta arratsaldean Euskararen Etxean. Aurkezpenean Carme Junyent hizkuntzalariak “Nola akatzen dira hizkuntzak” hitzaldia eskainiko du.

Hitz Adina Mintzok zazpi hizkuntza gutxitu hurbilduko dizkigu 16/17 ikasturtean, urritik apirilera bitartean. Hilero, hiztun ezberdinek, nor bere hizkuntzan aditua, hizkuntza bat aurkeztuko dute. Hizkuntzen egitarau osoa irailaren 21ean, asteazkena, aurkeztuko da, 12:00etan EHUko Letren Fakultatean eta 19:00etan Oihanederren. Zikloaren nondik norakoak azaltzearekin batera, bi aurkezpenetan Carme Junyent hizkuntzalari katalanak “Nola akatzen dira hizkuntzak” hitzaldia emango du.

Junyentek hizkuntza ordezkapen edo heriotzaren prozesuek dituzten hiru faseak -komunitatea elebidun bihurtzea, transmisioa etetea eta hizkuntzaren heriotza- izango ditu hizpide. Izan ere, munduko hizkuntzen %50 azken bi faseetan dago, hau da, ziur asko atzera egin ezineko egoera batean. Beste %40 lehen fasean dago, prozesua iraultzea posiblea denean, alegia. Hitzaldia katalanez izango da.

Carme Junyent hizkuntzalaritza orokorreko irakaslea da Universitat de Barcelonan eta Grup d’Estudi de Llengües Amenaçades (GELA) taldeko zuzendaria. Hainbat libururen egilea ere bada; Les llengües del món (1989), Vida i mort de les llengües (1992), La diversitat lingüística (1999), El rol de les llengües dels alumnes a l’escola (2013)… Gaur egun etorkinen hizkuntzen eta eurekin egin daitekeen kudeaketaren inguruan dihardu lanean.

Hitz Adina Mintzok munduko errealitate soziolinguistikoaren perspektiba zabaldu eta aberastea du helburu. Euskaldunok ondo dakigu zer den hizkuntza gutxitu baten hiztunak izatea. Testuinguru honetatik abiatuz, zikloak munduko hizkuntza aniztasuna balorean jarri eta ezagutarazi nahi du. Saio bakoitzean marko teorikoa eskaintzeaz gain hizkuntzaren oinarrizko kontzeptuak ikasteko tailerrak egingo dira. 2. ikasturte honi maiatzean emango zaio amaiera Udaberri jaia hizkuntza gutxituen musika jaialdiaren edizio berri batekin.

Zikloaren lehen ikasturtean, 2015/2016, galiziera, nawatera, galesera, asturiera, tamazightera, gaskoiera eta kurduera hizkuntzak aurkeztu ziren (ikusi zikloaren bloga).

Honako bideoan Beñat Garaio, HAMeko gidariak, aurreko ikasturteko zikloaren nondik-norakoak hurbiltzen ditu:

/ oihaneder

Charla Curso

El ciclo de lenguas minorizadas Hitz Adina Mintzo afronta un nuevo curso que nos acercará el gaélico de Irlanda, el lenca de Centroamérica y el aragonés, entre otros idiomas. La programación completa del curso se presentará el 21 de septiembre, al mediodía en el Campus de Álava y por a la tarde en la Casa del Euskera. En la presentación la lingüista Carme Junyent ofrecerá la charla “Cómo se matan las lenguas”.

A lo largo del curso 16/17, entre octubre y abril, Hitz Adina Mintzo nos acercará siete lenguas minorizadas. Cada mes, hablantes de diferentes lenguas, cada uno/a experto/a en la propia, presentarán un idioma. El listado completo de los idiomas se dará a conocer el 21 de septiembre, miércoles, a las 12:00 en la Facultad de Letras de la UPV y a las 19:00 en Oihaneder. En ambas presentaciones, además de ofrecer los detalles del ciclo, la lingüista catalana Carme Junyent dará la charla “Cómo se matan las lenguas“

Junyent versará sobre las tres fases por las que pasan los procesos de sustitución lingüística o muerte de las lenguas – bilingüismo de la comunidad, interrupción de la transmisión intergeneracional y muerte-. Ya que más del 50% de las lenguas del mundo estn en las últimas fases, es decir, en una situación irreversible, muy probablemente. Un 40% está en la primera fase, cuando todavía es posible revertir el proceso. La charla será en catalán.

Carme Junyent es profesora de lingüística general en la Universidad de Barcelona y directora del Grup d’Estudi de Llengües Amenaçades. Es, también, autora de diversas publicaciones; Les llengües del món (1989), Vida i mort de les llengües (1992), La diversitat lingüística (1999), El rol de les llengües dels alumnes a l’escola (2013)… Actualmente trabaja sobre todo en el ambito de las lenguas de los/as inmigrantes y su gestión.

Hitz Adina Mintzo pretende ampliar y enriquecer la perspectiva de la realidad lingüística actual. Los/as vasco-parlantes sabemos bien que implica ser hablantes de una lengua minorizada. Partiendo de esta base, el ciclo busca acercar la diversidad lingüística mundial y ponerla en valor. Así, en cada presentación, además de aportar el marco teórico de la lengua en cuestión, se realizará un taller práctico para aprender los conceptos más básicos. El presente ciclo se cerrará en mayo con una nueva edición de Udaberri jaia, el festival de música en lenguas minorizadas.

El curso pasado Hitz Adina Mintzo nos acercó el gallego, nawat, galés, asturiano, tamazight, gascón y kurdo (Ver el blog del ciclo).

En el siguiente vídeo, Beñat Garaio, conductor de HAM, explica la dinámica del pasado curso: