Hitz adina mintzon, NAWATERA gertutik

2015-11-12 / oihaneder

hitzadinamintzo-azaroa_webHitz adina mintzo hizkuntza gutxituak ezagutzeko zikloak El Salvadorreko nawatera hizkuntza hurbilduko digu oraingoan. Zehazki, azaroaren 18an, Alan Kingek hizkuntza aurkeztuko du eta Tzunhejekat kolektiboaren errealitatea ezagutzeko aukera egongo da. Azaroaren 19an El tigre y el venado dokumentala proiektatuko da. Ekitaldiak arratsaldeko 19:00etan izango dira.

Nawatera El Salvadorreko pipilek hitz egiten duten hizkuntza da, Mexikoko náhuatl-arekin erlazionatutakoa. Alan King (Lancashire, Ingalaterra, 1954) hizkuntzalaria, itzultzailea eta euskalaria, Londreseko Unibertsitatean linguistikan Doktorea da euskararen inguruan egindako tesiarengatik. Kalifornian hainbat urte eman zituen Euskal Herrira etorri aurretik. Ordutik bertan bizi da eta tarteka Katalunia, Gales eta El Salvadorren ere bizitzen egon da. Azken  herrialdean nawatera berreskuratzearen aldeko mugimenduan egin zuen lan. Ikerkuntza lana itzultzaile lanekin uztartzen du hizkuntza gutxituen zale amorratuak.

El Salvadorreko Tzunhejekat kolektiboak nawatera-pipilaren berreskuratzean eragin eta hiztunak ikustaraztea du helburu. Kultur kudeaketaren bidez espazio lortzen dituzte entzunak izan nahi duten hiztunentzat. Paula López eta Werner Hernández kideek emango dute mugimenduaren berri.El tigre y el venado

El tigre y el venado dokumentala El Salvadorreko kultura eta historiaren islada da eta tigrea eta oreinaren dantzaren tradizioa hurbiltzen du. Marcelino Galicia du protagonista, Tacubako indigenen ondorengoa, 1932ko sarraskitik bizirik irtetea lortu zuen agurea. Marcelinok txirula indigena (pito de carrizo) jotzen du, tigrea eta oreinaren dantzan jotzen den instrumentua. Proiekzioaren ostean solasaldia egingo da Sergio Sibrian dokumentalaren zuzendariarekin.

Hitz adina mintzo zikloak munduko errealitate soziolinguistikoaren perspektiba zabaltzea eta aberastea du helburu, euskarak mapa linguistiko horretan duen tokitik abiatuta. Hilero hizkuntza gutxitu bat aurkezten du eta hizkuntzaren ezaugarriak, kokapena, egoera soziolinguistikoa eta berezitasunak hurbiltzeaz gain, hizkuntza horren hiztunekin ekintza desberdinak garatzen dira. Horrekin batera, hizkuntzarekin lotutako ekitaldi kulturala (kontzertua, proiekzioa…) ere egiten da.

Abenduan galesera izango da hizkuntza protagonista eta urtarriletik aurrera asturiera, tamazight-a, kurduera eta gaskoiera landuko dira.

Beñat Garaio zikloaren aurkezlearen blogean bertan landutakoa dago jasota.

En Hitz adina mintzo idioma NAWAT de El Salvador

/ oihaneder

hitzadinamintzo-azaroa_webEl ciclo de lenguas minorizadas Hitz adina mintzo de Oihaneder Euskararen Etxea nos acerca en esta ocasión el idioma nawat de El Salvador. El 18 de noviembre, Alan King presentará la lengua y conoceremos la realidad del colectivo Tzunhejekat. El 19 de noviembre se proyectará el documental El tigre y el venado. Ambas actividades serán a las 19:00 de la tarde.

El nawat es la lengua de los pipiles de El Salvador, relacionada con el náhuatl de México. El lingüista, traductor y euskalari Alan King (Lancashire, Inglaterra, 1954) es Doctor en Lingüística de la Universidad de Londres por una tesis sobre el euskera. Vivió varios años en California antes de trasladarse a Euskal Herria, donde reside actualmente. También ha pasado temporadas en Cataluña, Gales y El Salvador. En este último, colaboró en el movimiento de recuperación del nawat. Apasionado de las lenguas minorizadas, ha realizado diversas investigaciones, trabajo que compagina con el de traductor.

Paula López y Werner Hernández acercarán la realidad del colectivo Tzunhejekat, cuyo objetivo es contribuir en el proceso de revitalización del Nawat-Pipil y dar visibilidad a los hablantes nativos. A través de la gestión cultural crean espacios para los hablantes que desean ser escuchados.

El tigre y el venadoEl documental El tigre y el venado refleja la cultura e historia salvadoreñas y las tradiciones que conlleva la danza del tigre y el venado. Relata la historia de Marcelino Galicia, un descendiente indígena de Tacuba que sobrevivió a la masacre de 1932. Galicia es el último abuelo que sabe tocar la flauta indígena, llamada pito de carrizo, con la que acompaña la danza autóctona del tigre y el venado. Tras la proyección se realizará una charla con el director del documental Sergio Sibrian.

Hitz adina minzo pretende ampliar y enriquecer la perspectiva de la realidad lingüística actual, partiendo del lugar que ocupa el euskera en el mapamundi lingüístico. Cada mes presenta una lengua minorizada, sus características, ubicación, realidad sociolingüística, curiosidades… Además se desarrollan diversas actividades con hablantes de cada lengua así como actividades culturales (conciertos, proyecciones….) relacionadas con la misma.

En diciembre el idioma protagonista será el galés. A partir de enero se presentarán el asturiano, el kurdo, el tamazight y el gascón.

En el blog de Beñat Garaio, presentador del ciclo, están recogidos todos los contenidos del mismo.